رد کردن لینک ها

 بررسی جرم کلاهبرداری رایانه ای

اشتراک گذاری

تعریف کلاهبرداری رایانه ای در جهان

یکی از جرایم رایج در فضای واقعی و نیز فضای مجازی ، جرم کلاهبرداری است. این جرم در زمره جرایمی قرار دارد که به اشکال و شیوه های مختلف در همه کشورهای جهان اتفاق می افتد. کلاهبرداری رایانه ای بر اساس ماده 8 کنوانسیون جرایم رایانه ای اتحادیه اروپا می باید متضمن اقدامات عمدی و غیر حق باشد که به قصد فریب یا دیگر مقاصد ناروا انجام می گیرد. بر اساس این سند، هدف از ارتکاب کلاهبرداری جلب منفعت اقتصادی غیر حق برای خود یا دیگری است. اقدامات مرتکب می تواند از طریق اعمالی نظیر: وارد کردن، تغییر، حذف، قطع داده های رایانه ای و هر گونه ایجاد اختلال در عملکرد یک سیستم رایانه ای صورت پذیرد.

مجازات و حکم کلاهبرداری رایانه ای

الف قانون تجارت الکترونیک

در ایران، اولین بار در قانون تجارت الکترونیک مصوب 1382، جرم کلاهبرداری رایانه ای مورد اشاره قرار گرفت. مبحث اول از باب چهارم این قانون با ذکر تنها یک ماده قانونی، به موضوع کلاهبرداری کامپیوتری اختصاص دارد.

ماده 67 قانون

در ماده 67 این قانون چنین آمده است: هر کس در بستر مبادلات الكترونيكي، با سوء استفاده و يا استفاده غير مجاز از داده پيام ها، برنامه ها و سيستم هاي رايانه اي و وسايل ارتباط از راه دور و ارتكاب افعالي نظير ورود، محو، توقف داده پيام مداخله در عملكرد برنامه يا سيستم رايانه اي و غيره ديگران را بفريبد و يا سبب گمراهي سيستم هاي پردازش خودكار و نظاير آن شود و از اين طريق براي خود يا ديگري وجوه، اموال يا امتيازات مالي تحصيل كند و اموال ديگران را ببرد مجرم محسوب و علاوه بر رد مال به صاحبان اموال به حبس از يك تا سه سال و پرداخت جزاي نقدي معادل مال ماخوذه محكوم مي شود.

برابر تبصره ذیل این ماده، شروع به اين جرم نيز جرم محسوب و مجازات آن حداقل مجازات مقرر در اين ماده مي باشد.

ب- قانون جرایم رایانه ای

ماده 13 قانون جرایم رایانه ای مصوب 1388 یا ماده ۷۴۰ قانون مجازات اسلامی نیز این موضوع را در یک ماده قانونی مورد توجه قرار داده است. به موجب این ماده از قانون: هرکس به طور غیرمجاز، داده های متعلق به دیگری را برباید، چنانچه عین داده ها در اختیار صاحب آن باشد، به جرای نقدی از یک میلیون (۱.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا بیست میلیون (۲۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال و در غیر این صورت به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۵.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا بیست میلیون (۲۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

شیوه های متقلبانه در این جرم

همه آگاهان به مسائل حقوقی می دانند که در جرایمی نظیر کلاهبرداری، انجام اعمال و رفتارهای متقلبانه ضروری است. بر همین اساس در قوانینی که به آن اشاره شد به چند مورد از این شیوه ها اشاره شده است. از جمله در ماده 13 قانون جرایم رایانه ای، این شیوه های متقلبانه عبارتند از: وارد کردن داده ها، تغییر داده های اصلی، محو داده ها، ایجاد داده ها، متوقف کردن داده ها، مختل کردن سامانه.

البته شیوه های متقلبانه، محدود به این چند مورد نیست و ممکن است موارد دیگری را شامل شود.

موارد پنج گانه تحقق جرم

برای آنکه جرم کلاهبرداری از نظر قضایی قابل تعقیب باشد باید نتیجه مورد نظر مرتکب حاصل شود. یعنی یکی از موارد پنج گانه تحصیل وجه، مال، منفعت، خدمات و امتیازات مالی برای مرتکب جرم یا فرد، افراد یا اشخاص حقوقی مورد نظر وی تحقق یابد. بدیهی است عدم تحقق این موارد می تواند به عنوان شروع و یا قصد کلاهبرداری تعریف گردد. قانون جرایم رایانه ای به عنوان قانون متأخر، مجازاتی برای شروع جرم در نظر نگرفته است. این در حالی است که در قانون تجارت الکترونیک برای شروع جرم نیز مجازات پیش بینی شده بود.

عملیات فریب

در جرم مورد نظر، فریب سامانه های رایانه ای به لحاظ حقوقی می تواند همان مصداق فریب دیگران در کلاهبرداری معمولی باشد. یعنی به جای آنکه فرد دیگری فریب بخورد، این سامانه است که از طریق عملیات فریب مرتکب، فرصت دستیابی به داده ها را برای او فراهم می آورد.

میزان تأثیر انگیزه مجرمانه در مجازات مجرم

ارتکاب جرم کلاهبرداری رایانه ای با هر انگیزه ای صورت گرفته باشد تأثیری در میزان مجازات مرتکب نخواهد داشت.

مجازات و حکم کلاهبرداری از طرف اشخاص حقوقی

اگر عمل کلاهبرداری از طرف یک شرکت و یا مؤسسه صورت گیرد، مجازات آن برای بار اول تعطیلی موقت از یک تا نه ماه همراه با جزای نقدی از 120 میلیون ریال تا 240 میلیون ریال خواهد بود.

نحوه شکایت و رسیدگی به جرم کلاهبرداری رایانه ای

هر گاه با جرم کلاهبرداری رایانه ای مواجه شدید، در تهران به دادسرای جرایم رایانه ای ناحیه 31 تهران مراجعه نمایید.

در شهرستان ها می توانید به شعب خاصی از دادسرا که به جرایم رایانه ای اختصاص دارد مراجعه کنید.

در صورتی که دادسرا شکایت شما را بپذیرد، با هدف جمع آوری ادله دیجیتال، شما را به پلیس فتا ارجاع خواهند داد.

نمونه شکایت جرم کلاهبرداری رایانه ای

در صورت نیاز به تنظیم شکواییه و یا مشورت با حقوقدانان آشنا به جرایم رایانه ای و یا اعطای وکالت پرونده های خود، با ما تماس بگیرید.

شما می توانید با حضور در دفتر وکیل سایبری و مشاوره حضوری، میزان اعتماد و اطمینان به دانش فنی و حقوقی گروه ما را مورد ارزیابی قرار دهید.

مطالب پیشنهادی وکیل سایبری

به گفتگو بپیوندید

بیست − شش =

بازگشت به بالای صفحه