تجارت الکترونیکمقالات

تجارت الکترونیک

تجارت الکترونیک

تجارت الکترونیک مفهوم و جریان قدرتمندی است که زندگی بشر کنونی را دستخوش تغییرات اساسی کرده است. تجارت الکترونیک از نمودهای عینی انقلاب فناوری اطلاعات و ارتباطات در عرصه اقتصاد است. این سبک از تجارت به دلیل مزایا و منافع سرشاری که برای انسان داشته، به سرعت در حال گسترش است. می توان به قطعیت ادعا کرد که تجارت الکترونیکی بسیاری از محدودیت های تجارت سنتی را از پیش روبرداشته است و نه تنها فرم و شکل ظاهری تجارت سنتی را بلکه محتوای امر تجارت را نیز دستخوش تغییرات خود کرده است، تغییری که مبنای هرگونه اقدام و نظر در عرصه اقتصاد واقع شده است.

با توجه به اهمیت تجارت الکترونیک و آشنایی با ملزومات در سلسله مقالاتی به بررسی این تجارت نوین خواهیم پرداخت.

امروزه تجارت بر روی اینترنت رشد فزایند های دارد بطوریکه در هر ده ماه از لحاظ حجم دو برابر   می شود ( نظریه هوفمن و نواک، ۱۹۹۶). این قابلیت به کسانی که به اینترنت دسترسی دارند فرصت بدون حد و مرزی را می دهد تا با دیگران ارتباط برقرار کنند. اگر چه فروش بدون نیاز به فروشگاه فیزیکی سهم کوچکی از کل فروش خرده فروشی را به خود اختصاص داده است اما به سرعت در حال رشد است. ( کمتر از ۱۰ درصد در سال ۱۹۹۹). زیرا سیر تکاملی جدیدی در کسب و کار خرده فروشی با حرکت به سمت ساختارهای بدون نیاز به فروشگاه فیزیکی در حال شکل گیری است. این بازار مجازی روز به روز جای خود را در اجتماع بیشتر باز می کند.(آجیگل، معتمد رضایی و درخشی،۱۳۸۶: ص ۱)

در حال حاضر بیشتر شرکت های متوسط و بزرگ در سطح بین المللی دارای هاست اینترنتی بوده و اکثر شرکت های بزرگ برای ارتباط با شرکای تجاری خود، کارکنان و عموم مردم، درگاه الکترونیکی ایجاد کرده و اطلاعات را از این طریق رد و بدل می کنند. هر یک از این سایت ها به ده ها و هزاران صفحه و سایت دیگر پیوند دارند. (قاضی زاده فرد،۱۳۸۷:ص ۱۰۲ و ۱۰۳)

 تاریخچه تجارت الکترونیک

انسان از ابتدای خلقت تا اکنون روش های تجاری متفاوتی را تاکنون تجربه کرده است. در ابتدا سیستم مبادلات کالا رایج بود. شکارچی گوشت را با سلاح عوض می کرد. این سیستم اشکالات فراوانی داشت. مثلا ممکن بود شکارچی نتواند سلاح سازی را پیدا بکند که به گوشت احتیاج      داشته باشد. در این صورت گوشت ها فاسد می شدند.

در بعضی تمدن ها سیستم کالا های محبوب به وجود آمد. در سرزمینی که گندم غذای اصلی مردمان بود، شکارچی گوشت را با گندم و گندم را با سلاح تعویض می کرد. این روش هم مشکل زیادی داشت. کالا های محبوب در سرزمین های مختلف متفاوت بود. از طرفی دیگر معیاری برای سنجش ارزش آن وجود نداشت و حمل و نقل آن هم مشکل بود. بدون شک اختراع پول اولین انقلاب در زمینه تجارت بود. ارزش آن مشخص بود، حمل آن آسانتر بود، فاسد نمی شد و همه طالب آن بودند. فواید استفاده از پول به اندازه ای بود که حتی تا چند دهه قبل کمتر کسی انتظار یک انقلاب دیگر را داشت. ارتباط بین تجارت و تکنولوژی دیر زمانی است که وجود داشته و ادامه دارد. کاربرد های تجارت الکترونیک اولین بار با ابداعاتی مانند انتقال پول الکترونیک شروع شد. در آن زمان دامنه استفاده از تجارت الکترونیک به شرکت های بزرگ، موسسات مالی و تعداد کمی بنگاه های تجاری کوچک محدود می شد.(علیخانزاده و خانی،۱۳۸۹: ص ۱۳)

تجارت الکترونیک
تجارت الکترونیک

در نیمه اول دهه ۹۰ اینترنت گسترش بیشتری پیدا نمود و به تدریج از حیطه دانشگاهی و نظامی خارج شد و کاربران زیادی در بین همه افراد جامعه پیدا کرد. گسترش وب سایت های جهانی، استاندارد ها و پروتکل های مربوطه باعث جذب هر چه بیشتر کاربران به اینترنت شد.(نقشینه، ۱۳۸۶: ص ۱۶)

مهمترین هدف در تجارت حال چه از روش های بسیار پیشرفت های الکترونیکی استفاده کند و چه از روش های سنتی و قدیمی، دستیابی به پول و سود بیشتر است. در این میان، نقش بانک ها و موسسات اقتصادی در نقل و انتقال بسیار حیاتی است. هنگامی که در سال ۱۹۹۴ اینترنت       قابلیت های تجاری خود را علاوه بر جنبه های علمی و تحقیقاتی به نمایش گذاشت، موسسات تجاری و بانک ها در کشورهای پیشرفته اولین نهاد هایی بودند که تلاش جدی خود را برای استفاده هر چه بیشتر از این جریان به کار انداختند. محصول تلاش آنها نیز همان بانکداری الکترونیک امروز است. سپس به سرعت مشخص شد که اینترنت بستر بسیار مناسبی برای انواع فعالیت های بانکداری و اقتصادی بشمار می رود. بانکداری و تجارت الکترونیک هم اکنون در جهان به عنوان یک بحث بسیار تخصصی و در عین حال، بسیار پیچیده تبدیل شده است و تطبیق آن با سیاست های تجاری و اقتصادی کشورهای مختلف نیاز به تحقیق و برنامه ریزی دقیق دارد.

تجارت الکترونیک، علاوه بر جوان بودن در جهان شناخته شده و در سال های اخیر رشد فزاینده و قابل پیش بینی داشته است. این رشد تصاعدی حاصل استفاده از یک ابزار، یعنی اینترنت می باشد. البته تجارت الکترونیک فقط در شاخه ها و کشورهای خاصی جا افتاده و استفاده می شود. برای بیان رشد فزاینده این نوع تجارت کافی است به این آمار توجه گردد که حجم تجارت الکترونیک جهان از ۲٫۳ هزار میلیارد دلار در سال ۲۰۰۲ به ۱۲٫۸ هزار میلیارد در سال ۲۰۰۶ رسیده است که از نرخ رشد سالیانه ۵۳٫۸ درصدی برخوردار می باشد. (منظری، نوری و محمود زاده،۱۳۸۹: ص ۳۱)

تعریف تجارت الکترونیک

تجارت الکترونیک انجام کلیه فعالیت های تجاری با استفاده از شبکه های ارتباطی کامپیوتری، به ویژه اینترنت است. تجارت الکترونیک، نوعی، تجارت بدون کاغذ است. به وسیله تجارت الکترونیک تبادل اطلاعات خرید و فروش و اطلاعات لازم برای حمل و نقل کالاها، با زحمت کمتر و مبادلات بانکی با شتاب بیشتر انجام خواهد شد. شرکت ها برای ارتباط با یکدیگر، محدودیت های فعلی را نخواهند داشت و ارتباط آنها با یکدیگر ساده تر و سریع تر صورت می پذیرد. ارتباط فروشندگان با مشتریان نیز می تواند به صورت یک به یک با هر مشتری باشد. به عبارت دیگر، تجارت الکترونیک نامی عمومی برای گسترده ای از نرم افزارها و سیستم هایی است که خدماتی مانند جستجوی اطلاعات، مدیریت تبادلات، بررسی وضعیت اعتبار، اعطای اعتبار، پرداخت به صورت روی خط، گزارش گیری و مدیریت حساب ها را در اینترنت به عهده می گیرند. این سیستم ها زیربنای اساسی فعالیت های مبتنی بر اینترنت را فراهم می آورند. هدف از بکارگیری تجارت الکترونیک، ارائه روشی جدید در انجام امور بازرگانی می باشد. به واسطه این روش، تاجران قادرند که محصولات و خدمات خود را به شکل تمام وقت و به تمام خریداران در سراسر جهان – مستقل از مرزهای جغرافیایی و ملیت ها – عرضه کنند.

بسیاری از مردم، تجارت الکترونیک را منحصر به خرید و فروش از طریق شبکه اینترنت می دانند، در حالی که این امر فقط بخش کوچکی از تجارت الکترونیک را تشکیل می دهد و این مفهوم اکنون گستره وسیع از جنبه های مختلف تجاری و اقتصادی را در بر گرفته است. به سادگی می توان هر گونه فعالیت تجاری و مالی بین موسسات و افراد مختلف را در حیطه تجارت الکترونیک گنجاند.

کمیسیون اروپایی در سال ۱۹۹۷ تجارت الکترونیک را اینگونه تعریف نموده است: تجارت الکترونیکی بر پردازش و انتقال الکترونیکی داده ها، شامل متن، صدا و تصویر مبتنی می باشد. تجارت الکترونیک فعالیت های گوناگونی از قبیل مبادله الکترونیکی کالا و خدمات، تحویل فوری مطالب دیجیتال و انتقال الکترونیکی را شمال می شود.(لاری و سماواتیان،۱۳۸۹: ص۴)

کاپل نیز (۲۰۰۲) تجارت الکترونیک را چنین تعریف کرده است ” انجام تجارت کالاها و خدمات از طریق وب، چه آن دسته از کالاها و خدماتی که قابلیت ارائه و تحویل از طریق تارنما را دارند و خواه آن هایی که این قابلیت در آن ها وجود ندارند”

توربان نیز تجارت الکترونیک را اینگونه بیان می نماید خرید، فروش، مبادله کالا، خدمات و اطلاعات از طریق شبکه های رایانه ای از جمله اینترنت. در واقع تجارت الکترونیک شامل گستره وسیعی از فعالیت های تجاری اینترنتی در زمینه محصولات و خدمات مختلف می شود. (قاضی زاده فرد، ۱۳۸۷:ص۱۰۲)

کلارک (۱۹۹۷) در تعریف تجارت الکترونیک بیان می دارد” هر نوع مبادله اطلاعات مربوط با امور تجاری از طریق ابزار الکترونیکی، حتی تلفن و فاکس”  این نوع تجارت شامل همه معاملاتی است که از طریق اینترنت در زمینه محصولات و خدمات مختلف می شود. به عبارت دیگر، تجارت الکترونیکی کلیه روابط تجاری را که در آن ها طرف های معامله تنها به صورت الکترونیکی و بدون ارتباط حضوری به داده و ستد می پردازند در بر می گیرد. (منظری، نوری و محمود زاده،۱۳۸۹: ص ۲۶)

تجارت الکترونیک را از منظر ارتباطات نیز می توان تعریف نمود که عبارت است از ارائه کالاها، خدمات، اطلاعات یا پرداخت ها بر روی شبکه های کامپیوتری یا دیگر وسائل الکترونیک (علیخانزاده و خانی،۱۳۸۹: ص ۱۳)

[۱]– E-Commerce

نویسنده: جواد مختاررضایی

وکیل جرایم سایبری | وکیل جرایم اینترنتی | وکیل سایبری | وکیل جرایم رایانه ای

وکیل تو

تجارت الکترونیک

نوشته های مشابه

هماهنگی و تعیین وقت
بستن