رد کردن لینک ها

جرایم رایانه ای، مسایل و مشکلات حقوقی موکلین

اشتراک گذاری

تفاوت میان جرایم عادی و جرایم رایانه ای

وقتی انواع جرایم را مورد بررسی قرار می دهیم متوجه تفاوت های بسیاری در آن ها می شویم. این تفاوت ها را می توان در نوع جرایم، مجرمین، آثار و عوارض وقوع آن در جامعه، نحوه تحصیل دلیل و جمع آوری مدارک و مستندات جرم، اثبات ادله و همچنین ترتیبات رسیدگی به آن در محاکم قضایی و… مورد توجه قرار داد.

حساسیت رسیدگی در پرونده های جرایم رایانه ای

در مورد جرایم رایانه ای و در جریان رسیدگی به یک پرونده، مواردی که به آن اشاره شد مسیر بسیار دقیق تر، حساس تر و روند بسیار تخصصی و فنی را طی می کند. چرا که در صورت کوچکترین بی احتیاطی و بی توجهی به فرایندها و نکات مهم مربوط به ترتیبات رسیدگی به جرم، ممکن است زمان به نفع طرفین درگیر در پرونده پیش نرود. حتی پرونده منجر به منع تعقیب شود و خدای نخواسته حقوق طرف اصلی یعنی همان شاکی یا مالباخته ضایع گردد.

شواهد و قرائن در جرایم رایانه ای و تضاد آن با ادله واقعی جرم

در جرایم رایانه ای دقت نظر در تحصیل و جمع آوری ادله از این حیث واجد اهمیت است که گاه ممکن است فردی متهم به ارتکاب جرم شود ولی در حقیقت، جرم از ناحیه وی صورت نگرفته باشد. این در حالی است که در مواردی همه چیز بر ضد وی جریان می یابد و شواهد و قراین، وی را متهم به ارتکاب جرم می کند. بنابراین برای حفظ حقوق چنین متهمانی، جمع آوری مدارک و مستندات بسیار اهمیت دارد.

انتساب جرم به عامل واقعی جرم

به عنوان مثال فردی را در نظر بگیرید که در یک شرکت تجاری متصدی خرید و فروش است و با یک دستگاه کامپیوتر کار می کند. روزی شرکت به هر دلیلی متوجه می شود از طریق دستگاه مورد نظر یک جرم رایانه ای بوقوع پیوسته است. بررسی های اولیه نیز نشان می دهد که چون این فرد با دستگاه مورد نظر کار می کند پس حتماً جرم به وی منتسب می شود. اما در واقع چنین نیست و جرم به طرق دیگری و از طریق نفوذ، هک و یا دسترسی های غیر مجاز صورت گرفته و فرد مورد نظر اگر چه قصوراتی به لحاظ رعایت نکات امنیتی داشته اما جرم از ناحیه وی صورت نپذیرفته است.

بنابراین در حقوق جزا و بویژه در مورد جرایم رایانه ای، تحصیل دلیل و فرایند جمع آوری و کسب دلیل و نیز انتساب دلایل به متهم، بسیار مهم است. مسیر رسیدگی اگر درست طی نشود و یا دلایل کافی برای انتساب وجود نداشته باشد، یا اینکه ارتکاب جرم به فرد دیگری به جز عامل اصلی جرم نسبت داده شود همه اینها سرنوشت یک پرونده را می تواند تغییر دهد.

اصول حاکم بر تحصیل ادله جرایم رایانه ای

اصل صحت

سه اصل مهم در تحصیل ادله جرم در جرایم رایانه ای وجود دارد. اولین عامل اصل صحت است. یعنی اطلاعات جمع آوری شده از عملیات مجرمانه کاملاً صحیح باشد. مثلاً اگر در مورد جرم اهانت در شبکه های اجتماعی صحبت می کنیم باید تمام فایل های اصلی مکالمات در گوشی، موجود باشد. بنابراین صرف اسکرین شات نمی تواند دلیل محکمی بر وجود یا ارتکاب جرم و یا انتساب آن به فرد خاصی باشد. لذا در صورت ارتکاب عمل تهدید، اهانت و یا توهین در شبکه های اجتماعی اعم از واتساپ و اینستاگرام ، در مراجعه به پلیس یا دادسرا باید حتماً گوشی ما تمامی فایل ها و محتویات را نشان دهد و از این حیث مدارک، دست نخورده و کامل باشد. در غیر این صورت ممکن است شکایت شاکی به جایی نرسد و قرار منع تعقیب صادر شود.

اصل تمامیت

دومین اصل، اصل تمامیت است. منظور آن است که در جمع آوری دلایل جرم نباید فقط بخش هایی از ادله جرم جمع آوری و نسبت به بقیه آن بی توجهی شود. به عنوان مثال در تبادل پیام میان دو نفر در شبکه های اجتماعی، چنانچه یکی از طرفین مدعی است طرف مقابل  به وی توهین و فحاشی نموده و یا او را مورد تهدید قرار داده است برای طرح دعوا می باید کلیه مکالمات طرفین بدون هر گونه حذف در بخشی از پیام ها و یا دستکاری در گوشی ، قابل ارائه به پلیس باشد. ثانیاً این مکالمات واقعی باشند و اسکرین شات مورد قبول نیست.

اصل انکارناپذیری

سومین اصل در جمع آوری ادله دیجیتال، اصل انکارناپذیری است. این اصل در واقع نتیجه ای است که از اصل صحت و اصل تمامیت حاصل می شود. این مفهوم یعنی آنکه ادله ای که صحت دارند و کامل هستند غیر قابل انکار خواهند بود. در نتیجه نمی توان بر آن خدشه ای وارد ساخت. این ادله نزد پلیس و محاکم قضایی قابل قبول بوده و آن ها می توانند در مورد آن به راحتی بررسی و در نهایت قضاوت عادلانه نمایند.

پس اگر اصل صحت و تمامیت در تحصیل دلایل جرم موجود باشد، امکان انکار ادله جمع آوری شده بطور کامل از میان می رود. در چنین شرایطی حقوق طرفین پرونده حفظ شده و عدالت در سیستم قضایی حاکم خواهد شد.

نتیجه

نتیجه آنکه در پرونده های جرایم رایانه ای و انتساب جرم به عامل واقعی جرم، دستگاهی که جرم از آن طریق انجام گرفته یک طرف قضیه است و عامل و مرتکب انسانی نیز یک طرف دیگر. برای اثبات جرم در پرونده های جرایم رایانه ای، متخصصین و کارشناسان جرایم رایانه ای باید با تحصیل دلایل فنی و به صورت بسیار حساب شده بتوانند با جمع آوری مدارک و مستندات، عمل جرم را به دستگاه و عامل فیزیکی از یک طرف و مرتکب انسانی از طرف دیگر، نسبت دهند.

مطالب پیشنهادی وکیل سایبری

به گفتگو بپیوندید

2 + بیست =

بازگشت به بالای صفحه