سوالات متداول جرایم رایانه ای ,سایبریقوانین

حقوق اطلاعات شخصی در فضای مجازی | وکیل سایبری

حقوق اطلاعات شخصی در فضای مجازی

حقوق اطلاعات شخصی در فضای مجازی

حقوق اطلاعات شخصی در فضای مجازی – فناوری‌ اطلاعات و ارتباطات (فاوا) تمام بخش های زندگی انسان ها را به تسخیر خود درآورده است و از سوی دیگر دانش حقوق به عنوان تنظیم کننده روابط انسانها در تمام سطوح، ناچار است که تحولات جامعه را درک کند.

لذا برای ایفای نقش مؤثر خود ملزم به همگامی با این تغییرات است. لازمه داشتن جامعه‌ای متعادل، ایجاد توازنی مستمر میان حقوق افراد و حقوق جامعه می‌باشد که دو کفه این ترازو در چند سال اخیر همواره تحت تأثیر فناوری‌های نوین بوده است. ملاحظه توأمان تحولات علمی چند سال گذشته و تحولات دنیای حقوق گویای این امر است که حقوق همواره چندین گام عقب‌تر بوده است و تا به امروز یارای همگامی را نداشته است. در حالی که ویژگی دوراندیشی انسان می‌تواند ضمن پیش‌بینی تحولات علمی سال‌های آینده، مقررات لازم برای انتظام رابطه انسان ها و جامعه با فناوری های نوین را حتی پیش از پیدایش آنها، تدوین نماید.

حقوق اطلاعات شخصی در فضای مجازی

ابزار عمده پیشبرد علم حقوق مثل اکثر گرایش‌های علوم انسانی، عموماً تفکر است که می‌تواند فراتر از حصار زمان و مکان باشد. بنابراین اگر حقوق از علوم فنی که وابسته به فیزیک و سخت‌افزار هستند و به هر حال محدودیت‌هایی از زمان و مکان بر آنها بار می‌شود جلوتر باشد جای تعجب نخواهد بود. اگر چه حقوق پیشرو، یک آرزو است اما ایجاد تعادل میان منافع متعارض فرد و جامعه که توازن آنها با پایداری این فناوری‌های جدید در حال حاضر به هم خورده است یک ضرورت است و شاید مهم‌ترین بخش این ضرورت، نظام‌مند کردن حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات باشد که بستر پیشرفت و پایایی یک جامعه اطلاعاتی مبتنی بر تبادل دانش می‌باشد.

حقوق اطلاعات شخصی در فضای مجازی

به لحاظ حقوق فردی انباشت روزافزون داده‌های شخصی در فضای سایبر، به اندازه‌ای است که می‌توان گفت باعث تولد همزاد مجازی هر شخص در این فضا می‌شود. این همزاد قابل تعقیب و ردیابی است و کسب داده‌های مربوط به آن نیمرخ شخصیت فرد را عیان می‌کند. حتی فناوری اطلاعات امکان پردازش این داده‌ها را به حدی بالا برده است که به آنها ارزش اقتصادی بخشیده و خرید و فروش داده‌های شخصی در فضای سایبر به یک تجارت چند میلیارد دلاری تبدیل شده است. همچنین اطلاعات راجع به اشخاص امروزه تبدیل به یک عامل قدرت و خطر بالقوه برای آزادی شهروندان شده است. چنانکه سابقاً نیز سوء استفاده از این داده‌ها فجایع بزرگی در تاریخ به وجود آورده است.

حقوق اطلاعات شخصی در فضای مجازی

حقوق اطلاعات شخصی در فضای مجازی

مقتضیات جامعه امروز باعث پدیداری صنایع جمع‌آوری اطلاعات شده است. کیفیت جمع‌آوری اطلاعات هم عوض شده است. اطلاعات بسیار حساس و بالقوه زیان‌آور جمع‌آوری می‌شود. ارزش اعتباری، حقوق مرتبط با بیمه و تأمین اجتماعی، اطلاعات پزشکی و سلامتی، داده های راجع به استخدام و اشتغال، سابقه آموزشی، توانایی کنترل و تنظیم خدمات اجتماعی و بسیاری دیگر از منافع جدی حقوقی هر کس بر مبنای اطلاعات ثبت شده سازمان ها ارزیابی می‌شود. داده‌های ذخیره شده در نهادهای دولتی و پایگاه‌های داده و نیز اطلاعات فاش شده برای مؤسسات ارائه کننده خدمات اینترنتی باعث ایجاد یک نسخه مکتوب از هر شخص در فضای سایبر شده است. بنابراین ارزش داده‌های شخصی در جامعه اطلاعاتی امروز به مراتب بیش از ارزش آنها در جوامعِ سنتی پیش از فاوا است.

در خطر افتادن این داده‌ها آسایش فیزیکی و روانی اشخاص را به خطر می‌اندازد و در نگاه اسلام حتی حیات معنوی اشخاص با از کف رفتن نهانی‌های ایشان به خطر می‌افتد. از این نگاه اعتبار و آبرو آن چیزی است که همیشه انسان را برای یک زندگی پاک در جهت کسب عزت نفس تشویق می‌کند. رستگاری در سایه توبه، اندیشه بنیادین همه ادیان الهی است و فضای سایبر با ثبت تمام اطلاعات راجع به شخصیت و رفتارهای فرد، هیچ بخششی برای خطاکاری باقی نمی‌گذارد و این سرکشی فناوری علیه خالق خویشتن است. ورود هیچ شهروندی در فضای سایبر به اختیار خود نبوده است که اگر این گونه بود محور مباحث تغییر می‌کردو این ورود تصمیمی است که فاوا و کاربردهای آن برای انسان اتخاذ کرده است حتی قبل از اینکه انسان¬ها بتوانند به پرسش‌های فلسفی راجع به روابط انسان و تکنولوژی بپردازند.

حقوق اطلاعات شخصی در فضای مجازی

همه این عوامل باعث می‌شود تا به فکر ایجاد فرآیندهایی برای تضمین امنیت داده‌های شخصی چه به لحاظ فنی و چه به لحاظ حقوقی باشیم. از طرف دیگر، امنیت محوری می‌تواند ابزاری به نام شهروند علیه شهروند باشد. اقتضای جوامع باز سیاسی و اقتصادی امروز و ایجاد روابط سالم دولت- فرد، آزادی بیان و آزادی جریان اطلاعات است. آزادی بیان امروزه یک ارزش و یک حق بنیادین تلقی می‌شود که البته با حریم خصوصی اطلاعات شخصی دیگران که آن هم یک ارزش اساسی است، می‌تواند در تعارض باشد. هیچیک از این ارزش‌ها نباید به نام دیگری در مسلخ برده شود. لازمه حیات معقول برقراری توازن میان دو ارزش است. نکته دیگر در روابط دولت- فرد، نیاز فرآیندهای حکومتی و اداری امروز به اطلاعات جامع درباره شهروندان است.

یک نیاز ناگزیر در جامعه اطلاعاتی که توقف آن امکانپذیر نیست اما اجرای آن نیز بایستی مبتنی بر اصول و الزامات اساسی حمایت از حریم خصوصی باشد. به لحاظ روابط بین‌المللی در فضای سایبر نیز دستورالعمل‌های اتحادیه اروپا، تمام کشورهای عضو را ملزم می‌کند تا از انتقال داده‌های شخصی به کشورهایی که فاقد سطح حمایت کافی از این داده‌ها هستند ممانعت کنند. این کشورها به اندازه‌ای به حریم خصوصی اطلاعاتی شهروندان خود اهمیت می‌دهند که حتی از انتقال این داده‌ها به ایالات متحده که فاقد قانون جامع حمایت از حریم خصوصی اطلاعاتی است ممانعت می‌کردند که این امر مدتی موجب ایجاد چالش‌هایی در روابط اروپا و آمریکا شد که در نهایت منجر به انعقاد موافقتنامه بندرگاه امن میان این دو قطب اطلاعاتی جهان گردید.

بررسی قوانین کشورهای دیگری مثل استرالیا و کانادا نیز بیانگر اینست که آنها نیز به اصل محدودیت انتقال داده‌های شخصی به کشورهای فاقد سطح حمایت کافی پایبند هستند زیرا این اصل علاوه بر اسناد اروپایی در اسناد بین‌المللی مانند رهنمودهای OECD نیز مورد تأکید است. این کشورها معیارهای مختلفی برای تشخیص کفایت سطح حمایت از داده‌های شخصی در نظر دارند که یکی از آنها قوانین جامع با ضمانت اجراهای متناسب است. نظر به مطالب فوق تصویب قانون حمایت از حریم خصوصی اطلاعاتی و ارتباطاتی شهروندان در فضای سایبر که تحت عنوان «قانون حمایت از داده» شناخته می‌شود برای اهداف زیر ضروری است:

حقوق اطلاعات شخصی در فضای مجازی

ایجاد امنیت و آسایش برای شهروندان در فضای سایبر

ممانعت از حراج حیثیت دیگران و اطلاعات شخصی ایشان برای سودجویی عده‌ای فرصت طلب

جلوگیری از تحریم کشورهای پیشرفته نسبت به جریان آزاد اطلاعات و محرومیت از اطلاعات و در نتیجه یک‌سویه شدن جریان اطلاعات

ایجاد تعادل و توازن میان ارزش‌های متعارض یعنی حریم خصوصی اطلاعاتی و آزادی بیان در فضای سایبر

ایجاد تعادل و توازن میان حقوق فردی و منافع عمومی

 

منبع:مرکز ملی فضای مجازی

 

به کانال تلگرامی وکیل سایبری بپیوندید irancyberlawyer@

 

 

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ده − 5 =

هماهنگی و تعیین وقت
بستن