رد کردن لینک ها

شیوع بیماری کرونا و مسئولیت رسانه های مدرن و شبکه های اجتماعی در مواجهه با آن

اشتراک گذاری

مسئولیت رسانه های مدرن و شبکه  های اجتماعی 

وقتی در مورد شبکه های اجتماعی صحبت می کنیم، گویا ضمیر ناخودآگاه مان بیشتر، آثار نامطلوب اجتماعی، روانی و حتی اقتصادی این شبکه ها را منعکس می نماید.

ما عادت کرده ایم مسئولیت این شبکه ها نسبت به مسائل مهم اجتماعی را بسیار کمرنگ و یا غیر مؤثر ارزیابی کنیم. این امر البته می تواند ناشی از تفاوت نگرش های نسلی و ذهنیت غالباً بد والدین، معلمین، سیاستمداران و … با نسل های جوان تر باشد.

انتشار سه بیماری مهلک در دو دهه اخیر

اما آیا واقعاً نمی توان در مورد مسائل حیاتی و موضوعاتی که برای بشریت و آینده او اهمیت دارد نقش مثبتی برای این شبکه ها در نظر گرفت؟ برای پاسخ به این سؤال بیایید موضوع انتشار ویروس مرگبار «کرونا» را نه فقط از زاویه بهداشتی و درمانی بلکه از منظر نقش و مسئولیت شبکه های اجتماعی نسبت به آن نیز ارزیابی کنیم.

در بیست سال اخیر سه ویروس «سارس» یا همان سندرم حاد و شدید تنفسی(2002)، «مرس» یا سندرم نارسایی تنفسی خاورمیانه(2012) و اکنون در آخرین روز از سال 2019 انتشار ویروس «کرونا» (2019 -nCoV)  از حیث بهداشت و سلامت و از نظر اقتصادی آثار و پیامدهای جبران ناپذیری در سراسر جهان به همراه داشته اند.

ویروس کرونا مرگبارتر از ویروس های گذشته

تا قبل از انتشار ویروس کرونا ، ویروس های نسل های قبل تر عمدتاً به عنوان یکی از عوامل بروز سرما خوردگی شناخته می شدند که می توانستند در گروههای پرخطر مانند نوزادان ، افراد مسن و بیمارانی که تحت مراقبت های درمانی قرار دارند، موجب بیماری های شدید شوند، در عین حال باعث بروز بیماری خفیف در بزرگسالان سالم هم می شدند.

در حال حاضر ما شاهد شیوع سومین ویروس تحت عنوان «کرونا» هستیم که می تواند موجب ذات الریه شدید شود، در نتیجه چشم انداز جهانی راجع به کرونا تغییر کرده است زیرا این ویروس موجب ایجاد طیف وسیعی از بیماری ها می شود.

اولین انتشار اطلاعات در مورد ویروس کرونا

در 31 دسامبر ، سازمان بهداشت جهانی درباره یک خوشه ذات الریه هشدار داد که به نظر می رسید به یک بازار واحد در شهر ووهان (Wuhan)، بازار عمده فروشی غذاهای دریایی هونان (Huanan) مرتبط است. دانشمندان چینی به سرعت ویروس را جدا کردند و ژنوم آن را با استفاده از فناوری پیشرفته به نام توالی یابی نسل آینده مرتب کردند.

کرونا و بهداشت عمومی

توالی یابی نسل آینده به دانشمندان اجازه می دهد تا به سرعت کد ژنتیکی یک ارگانیسم را تعیین کنند. تمام تغییرات و یا جهش های موجود در ژنوم را تشخیص می دهد، که ممکن است سرنخ هایی در مورد میزان جهش ، منبع ویروس و الگوی گردش آن در یک جمعیت را در اختیار دانشمندان قرار دهد.

اولین نشانه های شناسایی منشاء ویروس

تا 10 ژانویه ، اولین کد ژنتیکی که بلوک های ساختاری این ویروس را توصیف می کرد، در دسترس عموم قرار گرفت. تعدادی از تجزیه و تحلیلهای اولیه حاکی از این است که ویروس از مارها منتقل شده است. دانشمندان موسسه ویروس شناسی ووهان متعاقبا گزارش دادند كه ویروس شبیه به سارس می باشد كه احتمالاً از خفاش ها انتقال یافته است: توالی ویروس حدود 96 درصد مشابه با ویروس کرونای خفاش بود.

دانستن اینکه ویروس کرونا(2019-nCoV) یک ویروس شبیه به سارس است، به دانشمندان امکان می دهد که اطلاعات مهمی در مورد نحوه انتقال ویروس از یک فرد به فرد دیگر و نحوه چسبیدن و ورود آن به سلول ها برای تولید نسخه های بی شماری از خودش که فرایند تکثیر نام دارد، بدست آورند.

امید به ساختن واکسن ویروس کرونا

نکته مهم این است که توالی یابی ژنوم ویروسی به دانشمندان این امکان را می دهد تا طراحی و ترکیب پروتئین های ویروسی را جهت تولید واکسن آغاز کنند.

ما در اینجا در نظر داریم ضمن اشاره به آثار و پیامدهای بهداشتی انتشار این ویروس،  بر نقش و مسئولیت شبکه های اجتماعی در جهت افزایش آگاهی های عمومی اشاره نماییم. نقشی که در سایه انفعال و سکوت مجامع جهانی برجسته تر می شود.

انفعال سازمان ها و دولت ها در قبال ویروس کرونا

انتشار ویروس کرونا و مرگ بیش از 200 نفر و آمار بالای مبتلایان به آن( که از آمار مبتلایان به ویروس سارس هم پیشی گرفته) به گونه ای بود که سازمان های بهداشتی در سطح جهان و یا کشورها اطلاعات دقیقی در این مورد نداشتند و غالباً سعی می کردند تا روشن شدن نتیجه بررسی ها و تحقیقات و یا حتی کشف واکسن مناسب کمتر به اظهار نظر در این مورد بپردازند.

در حالی جهان نظاره گر انفعال و عدم اظهار نظر جدی دولت ها و حتی سازمان های بهداشتی در قبال این موضوع بود که مردم در سراسر دنیا به یکباره با موجی از مرگ و میر در کشور چین و آمار بالای ابتلا به این بیماری مواجه شدند و نگرانی وقتی افزایش یافت که هم مسئولین کشورهای خود را در سکوت دیدند و هم دریافتند هنوز واکسن مؤثری برای مبارزه با این ویروس وجود ندارد. این موضوع سبب گرایش بیشتر مردم به سمت رسانه های اجتماعی، بویژه اینترنت و شبکه های اجتماعی برای بدست آوردن اطلاعات بیشتر از این طریق بود.

آمار جستجوهای گوکل در مورد ویروس کرونا

آمار مربوط به جستجوهای مرورگر گوگل در باره کلمات مرتبط با ویروس کرونا بیانگر عطش فوق العاده مردم و کاربران برای بدست آوردن اطلاعات و کسب خبر در این زمینه است. به عنوان مثال نگاهی به نمودار آخرین بررسی مربوط به سایت گوگل ترند(google terend)  از جهش بالای جستجوی کلمه «ویروس کرونا» حکایت دارد.

حتی آمار مقایسه ای برترین کلمات جستجوشده توسط کاربران نشان می دهد دو کلمه «چین» و  «ووهان»(شهری در چین که ویروس کرونا از آنجا انتشار بافته است)، از آمار جستجوی کوبی برایانت(بسکتبالیست محبوب آمریکایی ها که چند روز قبل در سانحه سقوط هلیکوپتر به همراه دختر 13 ساله اش جان باخت) بالاتر قرار گرفته است.

آمار گوگل ترندبا توجه به اینکه  عموم مردم به دنبال اطلاعات در این زمینه هستند و دانشمندان نیز در تلاش برای پاسخ گویی به ابهامات می باشندد، ابزارهای فناوری به کمک رسانه های جدید و شبکه های اجتماعی آمدند و موجی از اخبار درست یا نادرست، خوب یا بد و همچنین یکسری اطلاعات نگران کننده را در این زمینه ارائه دادند.

واکنش ها و ایفای مسئولیت شبکه های اجتماعی

جهان امروز با سال 2002 هنگامی که سارس پدیدار شد، قابل مقایسه نیست. شبکه های اجتماعی از جمله توییتر و فیس بوک، واتساپ و تلگرام امکان تبادل سریع اطلاعات و گاهی اطلاعات نادرست را فراهم کرده اند. امروز دانشمندان از بسیاری از فناوری ها و تکنیک های پیشرفته به منظور تجزیه و تحلیل داده های بزرگی که در سال 2002 وجود نداشته اند، استفاده می کنند. با توالی یابی موجود ، تعداد زیادی از محققان با ابزارهای بیشتری قادر به کار بر روی واکسن ها و ضد ویروس ها برای این تهدید ویروسی هستند.

شبکه های اجتماعی به کمک دانشمندان آمدند

با استفاده از توییتر ، اسکایپ ، واتساپ و سایت bioRxiv (وب سایتی که دانشمندان می توانند مقالات علمی خود را برای بررسی عمومی بارگذاری کنند) ، پزشکان، ویروس شناسان، بیوانفورماتیک ها (زیست شناسانی که با داده های بزرگ کار می کنند) و اپیدمیولوژیست ها در سراسر جهان با تمرکز جدی بر روی این مسئله، برای مبارزه با شیوع و مهار آن تلاش می کنند.

به طور خاص، دانشمندان از توییتر برای طوفان مغزی(همفکری) استفاده می کنند و ایده هایی را ارائه می دهند که به پیشبرد تحقیقات در مورد ویروس جدید کمک می کند.

اولین توصیف در مورد ویروس حاکی از آن بود که از فردی به فرد دیگر انتقال نمی یابد. اکنون گزارش ها حاکی از این هستند که انتقال ویروس از انسان به انسان در حال وقوع است.

مبارزه با ویروس کرونا و استفاده بیشتر و مطلوب تر از شبکه های اجتماعی

این ویروس تا چه حد کشنده است؟ چقدر باید نگران باشیم؟ با همه این اطلاعات ، فهمیدن این که چگونه می توان از طریق گزارش ها و نظرات به اشتراک گذاشته شده توسط رسانه ها و شبکه های اجتماعی، این علف های هرز را از بین برد، سخت و دشوار است.

دانشمندان باید تجزیه و تحلیل دقیق و آزمایش های کنترل شده ای را انجام دهند که به ما امکان می دهد تا به درک درستی درمورد رفتار خاص این ویروس و شباهت ها و تفاوت های مشترکی که با دیگر ویروس های داشته است برسیم.

مردم باید جهت آگاهی و اطلاع دقیق به گزارش های سازمان بهداشت جهانی و وزارت بهداشت توجه کنند. اما می توان از مسئولین نیز انتظار داشت از ابزارهای فناوری و رسانه های جدید و شبکه های اجتماعی برای انتشار گزارش ها و اطلاعات درست بهره بیشتری ببرند.

به گفتگو بپیوندید

3 × 5 =

بازگشت به بالای صفحه